"Kiềng ba chân" giúp doanh nghiệp ngành xây dựng hạ tầng vượt biến động địa chính trị

31/03/2026     23

Trước những "cú sốc" từ biến động địa chính trị Trung Đông và áp lực bão giá nguyên vật liệu xuyên biên giới, ngành xây dựng hạ tầng giao thông đang đứng trước bài toán cân não giữa tiến độ và hiệu quả kinh tế. Trong bối cảnh đó, chiến lược xây dựng hệ sinh thái quản trị dựa trên "kiềng ba chân": Tối ưu hóa nguồn lực nội địa, Hợp tác chiến lược bình ổn giá và Đột phá công nghệ hạ tầng thông minh đã trở thành điểm tựa vững chắc cho doanh nghiệp.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Ngọ Trường Nam, Tổng Giám đốc Tập đoàn Đèo Cả đã chia sẻ chi tiết về phương thức "hóa giải" rủi ro vĩ mô, biến áp lực chi phí thành động lực để khẳng định "tên tuổi" trong thực hiện các dự án trọng điểm quốc gia.

Phóng viên: Thưa ông, trước những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông, ông đánh giá thế nào về các tác động trực tiếp và gián tiếp đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp hạ tầng hiện nay?

Ngọ Trường Nam
Ông Ngọ Trường Nam, Tổng Giám đốc
Tập đoàn Đèo Cả.

Ông Ngọ Trường Nam: Những diễn biến phức tạp tại khu vực Trung Đông đã tạo ra những cú sốc dây chuyền lên thị trường toàn cầu, mà tác động trực tiếp nhất chính là sự biến động mạnh mẽ của giá nguyên vật liệu đầu vào.

Đối với các doanh nghiệp trong ngành hạ tầng, chúng tôi nhận thấy áp lực rất lớn lên chi phí sản xuất, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh và biên lợi nhuận của các dự án đang triển khai.

Việc giá cả bấp bênh không chỉ gây khó khăn cho khâu lập kế hoạch tài chính mà còn làm chậm nhịp độ cung ứng vật tư trên diện rộng.

Tại đơn vị chúng tôi, các tác động này được phân hóa theo hai lĩnh vực chính là đầu tư và thi công xây lắp để có phương án ứng phó phù hợp. Ở mảng đầu tư, các hoạt động thu phí hiện tại vẫn duy trì được mức tăng trưởng khá tốt và ít chịu sự tác động tức thời từ các biến động chính trị thế giới do tính chất ổn định của lưu lượng giao thông nội địa. Tuy nhiên, chúng tôi không chủ quan mà vẫn liên tục theo dõi sát sao các chỉ số kinh tế vĩ mô để đánh giá mức độ ảnh hưởng đến khả năng tăng trưởng trong dài hạn.

Ngược lại, mảng thi công xây lắp là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi các nguyên vật liệu cấu thành trực tiếp vào công trình luôn nằm trong diện "bão giá". Để giải quyết bài toán này, doanh nghiệp đã chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó từ sớm dựa trên kinh nghiệm vượt qua các đợt khủng hoảng trước đây. Chúng tôi tập trung vào việc tối ưu hóa sơ đồ cung ứng, đồng thời đề xuất các chính sách bình ổn thị trường đối với những mặt hàng chiến lược có yếu tố nhập khẩu như nhựa đường và xăng dầu để đảm bảo tính thực thi.

Phóng viên: Trong bối cảnh thị trường nhiều rủi ro, doanh nghiệp đã triển khai những giải pháp cụ thể nào để kiểm soát chi phí vật liệu và tận dụng nguồn lực nội địa nhằm đảm bảo tiến độ công trình?

Ông Ngọ Trường Nam: Chiến lược trọng tâm của chúng tôi là ưu tiên tối đa việc sử dụng các nguồn nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương như cát, đá, sỏi để giảm chi phí vận chuyển và rủi ro cung ứng. Thông qua các cơ chế đặc thù mà Quốc hội và Chính phủ ban hành, doanh nghiệp đã chủ động tiếp cận các mỏ vật liệu tại chỗ, giúp rút ngắn thời gian điều phối và ổn định đơn giá đầu vào. Việc này không chỉ giúp giảm giá thành công trình mà còn đóng góp tích cực vào việc phát triển kinh tế vùng nơi dự án đi qua.

Bên cạnh việc tận dụng nguồn lực địa phương, chúng tôi còn chú trọng vào việc cải tiến và tối ưu hóa các dây chuyền công nghệ sản xuất hiện có tại công trường. Việc ứng dụng các thiết bị tiên tiến giúp tận dụng tối đa đặc tính của nguyên liệu tại chỗ, hạn chế thấp nhất sự phụ thuộc vào các nguồn cung từ bên ngoài trong bối cảnh logistics thế giới đang gặp nhiều trắc trở. Đây là giải pháp kỹ thuật mang tính sống còn giúp doanh nghiệp duy trì được tính chủ động và đảm bảo tiến độ thi công đúng cam kết.

Đồng thời, chúng tôi thiết lập một hệ thống quản trị rủi ro chặt chẽ thông qua việc phối hợp với các cơ quan quản lý để thực hiện các biện pháp bình ổn giá. Doanh nghiệp luôn bám sát các quyết sách của Nhà nước để kịp thời điều chỉnh kế hoạch thu mua và dự trữ vật tư chiến lược một cách khoa học. Sự kết hợp giữa nội lực công nghệ và sự hỗ trợ từ chính sách vĩ mô đã tạo ra một "lá chắn" vững chắc, giúp chúng tôi tự tin vượt qua những giai đoạn thị trường có nhiều biến động bất thường như hiện nay.

Phóng viên: Ông nhận định thế nào về vai trò của chuyển đổi số và đầu tư hạ tầng thông minh đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn đầy thách thức như hiện tại?

Ông Ngọ Trường Nam: Tôi hoàn toàn đồng ý rằng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị, việc đầu tư vào hạ tầng giao thông và đổi mới sáng tạo là chìa khóa then chốt để giữ vững đà tăng trưởng. Đảng và Nhà nước đã có những quyết sách rất cụ thể, xác định hạ tầng giao thông là một trong ba đột phá chiến lược để thúc đẩy kinh tế đạt mức tăng trưởng trên 10%. Việc phát triển hệ thống giao thông hiện đại không chỉ tạo ra động lực sản xuất mà còn mở ra không gian phát triển mới cho các địa phương, giúp luân chuyển hàng hóa nhanh chóng hơn.

Doanh nghiệp không thể đứng ngoài dòng chảy chuyển đổi số nếu muốn tồn tại và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

Song hành với hạ tầng vật lý, vấn đề đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao năng suất lao động là yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp. Chúng tôi nhận thức rõ rằng không thể đứng ngoài dòng chảy chuyển đổi số nếu muốn tồn tại và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới. Việc áp dụng công nghệ thông minh vào quản lý dự án giúp minh bạch hóa quy trình, giảm thiểu lãng phí nguồn lực và tối ưu hóa thời gian triển khai, từ đó trực tiếp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

Đèo Cả đã và đang quyết liệt triển khai các yêu cầu về đổi mới công nghệ theo chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Nhà nước để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Chúng tôi tập trung vào việc số hóa toàn bộ quy trình từ thiết kế, thi công đến vận hành bảo trì công trình để kiểm soát sai sót ngay từ đầu. Việc đầu tư bài bản vào hạ tầng thông minh không chỉ là phương án đối phó tạm thời với biến động mà còn là chiến lược dài hạn để tạo ra lợi thế cạnh tranh, khẳng định vị thế dẫn đầu của doanh nghiệp Việt.

Phóng viên: Vậy, xin ông chia sẻ về chiến lược quản trị chi phí nhiên liệu và các phương án mở rộng thị trường của công ty để đảm bảo lợi nhuận bền vững?

Ông Ngọ Trường Nam: Để quản trị chi phí nhiên liệu và nguyên liệu một cách hiệu quả, chúng tôi đã thiết lập hệ thống định mức nội bộ cực kỳ nghiêm ngặt cho từng hạng mục thi công. Hệ thống này đóng vai trò như một "đường bao chi phí", buộc các bộ phận sản xuất phải tính toán và sử dụng nguồn lực trong giới hạn cho phép. Việc quản trị dựa trên dữ liệu giúp chúng tôi phát hiện sớm các điểm bất thường, từ đó có những điều chỉnh kỹ thuật kịp thời để tránh lãng phí và đảm bảo lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Một giải pháp quan trọng khác là việc thiết lập các mối quan hệ hợp tác chiến lược với những đối tác cung ứng truyền thống có uy tín lâu năm trên thị trường. Thay vì chỉ thực hiện các giao dịch thương mại mua bán thông thường, chúng tôi cùng các đối tác xây dựng mô hình dự báo thị trường và áp dụng các chính sách đặt hàng sớm hoặc chốt giá dài hạn. Phương thức này giúp doanh nghiệp bình ổn được đơn giá nhiên liệu, hạn chế tối đa các cú sốc từ thị trường xăng dầu vốn đang rất nhạy cảm với các tin tức chính trị.

Về chiến lược mở rộng thị trường, chúng tôi xác định tập trung vào sở trường cốt lõi là các công trình hạ tầng giao thông đặc biệt như hầm xuyên núi và cầu quy mô lớn. Doanh nghiệp không lựa chọn hướng đi dàn trải mà tập trung nguồn lực vào những dự án mà chúng tôi đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm quản trị và bí quyết công nghệ. Chính sự tập trung vào những sản phẩm thế mạnh này đã giúp chúng tôi tối ưu hóa được chi phí quản lý, kiểm soát rủi ro tốt hơn và đảm bảo sự phát triển ổn định ngay cả trong những giai đoạn thị trường khó khăn nhất.

Phóng viên: Xin cảm ơn những chia sẻ của ông!

Thanh Hằng