Doanh nghiệp phải có trách nhiệm tham gia đào tạo nguồn nhân lực, góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt của toàn ngành xây dựng trong nước. Đó là chia sẻ của ông Nguyễn Quang Huy – Phó Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn Đèo Cả tại tọa đàm “Hóa giải nguy cơ thiếu hụt nhân lực ngành Xây dựng: Cần cái ‘bắt tay’ của ‘ba nhà’”, diễn ra ngày 22/10 tại Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải, TP Hà Nội.
Tọa đàm do Báo Xây dựng tổ chức, với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và hàng trăm sinh viên khối ngành giao thông. Chương trình tập trung tìm giải pháp kết nối Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp để đáp ứng nhu cầu nhân lực trước khối lượng đầu tư xây dựng hạ tầng ngày càng lớn.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, bà Nguyễn Thị Hồng Nga, Tổng biên tập Báo Xây dựng, cho biết nhiều dự án hạ tầng giao thông đang và sẽ được triển khai đồng loạt, từ cao tốc đường bộ, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đến các tuyến metro. Làn sóng đầu tư này mở ra cơ hội phát triển cho ngành Xây dựng, đồng thời tạo áp lực lớn lên thị trường lao động, đặc biệt đối với đội ngũ lao động có tay nghề, kỹ sư và nhân lực kỹ thuật chuyên sâu. Cơ hội việc làm rộng mở, song nhiều doanh nghiệp xây dựng, giao thông vẫn gặp khó trong tuyển dụng và giữ chân người lao động.
Bà Nguyễn Thị Hồng Nga, Tổng biên tập Báo Xây dựng phát biểu khai mạc tọa đàm.
Trước áp lực về tiến độ và quy mô dự án, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tuyển dụng, bổ sung lực lượng. Tuy nhiên, những giải pháp riêng lẻ khó đáp ứng yêu cầu phát triển dài hạn nếu thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và đơn vị sử dụng lao động.
Toàn cảnh buổi tọa đàm.
Từ góc độ doanh nghiệp trực tiếp đầu tư, thi công các công trình hạ tầng, ông Nguyễn Quang Huy – Phó Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn Đèo Cả, cho biết nhu cầu tuyển dụng gia tăng cùng sự dịch chuyển lao động đang tạo áp lực đối với nhiều doanh nghiệp trên thị trường. Tuy nhiên, giải pháp dài hạn cần bắt đầu từ trách nhiệm chủ động đào tạo, phát triển đội ngũ của từng đơn vị, thay vì chỉ dựa vào cạnh tranh thu nhập.
“Nếu chỉ tuyển dụng bằng mức lương thì sẽ tạo ra sự dịch chuyển nhân lực giữa các doanh nghiệp, nhưng không tạo thêm nguồn nhân lực mới”, ông Huy chỉ ra.
Ông Nguyễn Quang Huy – Phó Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn Đèo Cả cho biết nhu cầu tuyển dụng gia tăng cùng sự dịch chuyển lao động đang tạo áp lực đối với nhiều doanh nghiệp trên thị trường.
Từ thực tế đó, đại diện Tập đoàn Đèo Cả nhấn mạnh doanh nghiệp cần đào tạo nhân sự từ chính đơn vị mình, đồng thời phối hợp với nhà trường phát triển lực lượng kế cận. Việc chuẩn bị đội ngũ phải được thực hiện từ trước khi triển khai công trình, cụ thể hóa tinh thần “xây người trước khi xây đường”. Cùng với đào tạo, Tập đoàn Đèo Cả cũng chú trọng chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và điều kiện sinh hoạt để người lao động yên tâm gắn bó.
Trao đổi về khó khăn chung của ngành, ông Lê Hữu Cầu, Trưởng phòng Khoa học công nghệ, Ban Quản lý dự án Thăng Long, cho biết tình trạng thiếu hụt diễn ra từ đội ngũ kỹ sư, chuyên gia đến lao động trực tiếp như lái xe, lái máy, nhân lực trắc địa và công nhân kỹ thuật. Việc huy động công nhân sau Tết Nguyên đán thường gặp khó khăn; đơn giá nhân công theo định mức còn thấp so với chi phí tuyển dụng thực tế, trong khi điều kiện ăn ở tại nhiều công trường vùng sâu, vùng xa còn thiếu thốn.
Từ thực tế đó, ông Cầu đánh giá cao việc một số doanh nghiệp, trong đó có Tập đoàn Đèo Cả, đã chú trọng chăm lo đời sống và cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động trên công trường.
“Qua trải nghiệm thực tế, tôi nhận thấy Tập đoàn Đèo Cả là một trong số ít doanh nghiệp trong ngành quan tâm đến môi trường làm việc và luôn dành điều kiện sinh hoạt cho người lao động ở mức tốt nhất”, ông Cầu nhận xét.
Ông Lê Hữu Cầu, Trưởng phòng Khoa học công nghệ, Ban Quản lý dự án Thăng Long, cho biết tình trạng thiếu hụt diễn ra từ đội ngũ kỹ sư, chuyên gia đến lao động trực tiếp.
Đưa hợp tác đào tạo vào công việc thực tế
Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Hoàng Long, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải, cho rằng trong bối cảnh đất nước triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, yêu cầu về kỹ thuật và công nghệ ngày càng cao, bài toán nhân lực không chỉ nằm ở sự thiếu hụt về số lượng mà còn ở khoảng cách giữa năng lực được đào tạo và yêu cầu thực tế tại doanh nghiệp, công trường.
"Dù đã có nhiều cố gắng, khả năng tiếp cận và khai thác thực tiễn của cơ sở đào tạo vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển cũng như yêu cầu ngày càng cao của xã hội và thị trường lao động", ông Long chỉ ra.
Ông Nguyễn Hoàng Long, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải, cho rằng bài toán nhân lực không chỉ nằm ở sự thiếu hụt về số lượng mà còn ở khoảng cách giữa năng lực được đào tạo và yêu cầu thực tế.
Chia sẻ về mối quan hệ hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và nhà tuyển dụng, ông Nguyễn Quang Huy cho biết, thời gian qua Tập đoàn Đèo Cả đã triển khai chương trình “Học kỳ Đèo Cả”, thu hút sự tham gia của nhiều bạn sinh viên từ khắp ba miền trên cả nước thực tập và làm việc ngay tại các công trường, dự án.
Theo ông Nguyễn Quang Huy, nếu thời gian thực tập quá ngắn, sinh viên chủ yếu đến công trường để quan sát, khó trực tiếp tham gia công việc và tích lũy kinh nghiệm. Vì vậy, chương trình “Học kỳ Đèo Cả” được bố trí thời lượng phù hợp để các bạn trẻ tiếp cận nhiệm vụ tại hiện trường, cùng làm với doanh nghiệp và tạo ra sản phẩm từ công việc được giao.
Từ thực tế tiếp nhận sinh viên tại Tập đoàn, ông cho biết nhiều bạn sau quá trình trải nghiệm mới xác định rõ mình phù hợp với công việc thiết kế, kỹ thuật hiện trường hay vị trí nào khác. Việc được trực tiếp tham gia công việc giúp sinh viên hiểu yêu cầu nghề nghiệp và có cơ sở lựa chọn hướng đi sau khi tốt nghiệp.
Theo ông Nguyễn Quang Huy, nếu thời gian thực tập quá ngắn, sinh viên chủ yếu đến công trường để quan sát, khó trực tiếp tham gia công việc và tích lũy kinh nghiệm.
Ông Huy cũng nhấn mạnh doanh nghiệp cần xác định nhu cầu, đặt yêu cầu cụ thể cho nhà trường về công việc và năng lực nhân sự. Ngược lại, nhà trường cần tổ chức đào tạo có trọng tâm, tăng cơ hội cho sinh viên tiếp cận hiện trường và tạo điều kiện để chuyên gia doanh nghiệp tham gia giảng dạy, chia sẻ kinh nghiệm.
Về phía Nhà nước, ông kiến nghị việc chuẩn bị nhân lực cần được tính đến cùng quá trình chuẩn bị các dự án hạ tầng, tạo thời gian cần thiết cho đào tạo. Đồng thời, cần có cơ chế ghi nhận phù hợp chi phí doanh nghiệp dành cho phát triển nhân lực, khuyến khích các đơn vị tiếp tục đầu tư cho đội ngũ.
Nuôi dưỡng khát vọng cho thế hệ trẻ
Trao đổi với các bạn sinh viên, PGS.TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam nhận định, khối lượng công việc lớn trong giai đoạn tới đang mở ra nhiều cơ hội để người trẻ học hỏi, rèn luyện và tham gia các công trình.
Ông cho rằng máy móc, thiết bị và công nghệ đã hỗ trợ đáng kể cho hoạt động thi công, song quá trình ứng dụng những tiến bộ ấy vẫn cần con người có năng lực tổ chức, thực hiện. Vì vậy, chuẩn bị nguồn nhân lực phải đi cùng với yêu cầu phát triển của ngành.
PGS.TS Trần Chủng khuyến khích sinh viên nuôi dưỡng khát vọng nghề nghiệp, học tốt kiến thức nền tảng và chủ động tiếp cận thực tiễn. Những vấn đề phát sinh trong công việc sẽ giúp người học vận dụng kiến thức, nhận ra điều cần bổ sung và tiếp tục tích lũy năng lực.
PGS.TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam nhận định, khối lượng công việc lớn trong giai đoạn tới đang mở ra nhiều cơ hội để người trẻ.
Trong phần giao lưu giữa các đại biểu và sinh viên, bạn Lê Mạnh Đức, sinh viên lớp 77DCCD24, Đại học Công nghệ Giao thông vận tải bày tỏ nguyện vọng sau khi tốt nghiệp sẽ được làm việc tại Tập đoàn Đèo Cả và mong muốn được chia sẻ về điều kiện trải nghiệm công việc của doanh nghiệp ngay trong các kỳ kiến tập, thực tập.
Bạn Lê Mạnh Đức, sinh viên lớp 77DCCD24, Đại học Công nghệ Giao thông vận tải bày tỏ nguyện vọng sau khi tốt nghiệp sẽ được làm việc tại Tập đoàn Đèo Cả.
Giải đáp vấn đề này, ông Nguyễn Quang Huy cho biết hoạt động thực tập cần tuân thủ chương trình đào tạo và quy định của nhà trường. Tập đoàn sẵn sàng phối hợp với các trường đại học để xây dựng chương trình phù hợp, tạo điều kiện để sinh viên tham quan công trường, thực tập và làm quen với công việc tại các dự án.
Tọa đàm có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và hàng trăm sinh viên khối ngành giao thông.
Theo ông Huy, với những sinh viên đủ điều kiện tham gia, thời gian từ 3 đến 6 tháng sẽ giúp các bạn hiểu hơn về công việc thực tế, trực tiếp thực hành và tích lũy kinh nghiệm tại công trường. Tùy theo năng lực và mức độ đóng góp, sinh viên có thể được hưởng đãi ngộ phù hợp.
Ông Nguyễn Quang Huy – Phó Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn Đèo Cả tặng quà cho các sinh viên.
Chia sẻ sâu hơn về tâm thế sẵn sàng đảm nhận những việc khó và duy trì ngọn lửa đam mê với nghề hạ tầng xây dựng, ông Nguyễn Quang Huy cho biết để trưởng thành, các bạn cần chấp nhận đầu tư thời gian, công sức và vượt qua những khó khăn, đặc biệt trong giai đoạn đầu. Đổi lại, các bạn có cơ hội trải nghiệm nhiều môi trường làm việc, tích lũy kinh nghiệm và nâng cao năng lực chuyên môn.
"Khi đã có nền tảng vững chắc, cơ hội phát triển sự nghiệp sẽ rộng mở hơn. Vì vậy, nếu đã lựa chọn nghề, các bạn hãy chuẩn bị tâm thế đối mặt với thử thách, đồng thời nuôi dưỡng niềm tự hào về công việc mình đang làm", Phó Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Đèo Cả nói.
Nhân dịp này, ông Nguyễn Quang Huy trao tặng 150 cuốn sách “Dấu chân Đèo Cả” cho các bạn sinh viên nhằm lan toả những câu chuyện về hành trình 41 năm xây dựng, phát triển của Tập đoàn Đèo Cả, qua đó khơi dậy lòng yêu nghề, tinh thần vượt khó và khát vọng đóng góp cho đất nước trong thế hệ trẻ.
Tin bài: Bắc Hiệp
