Sáng 24/7, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo dự án cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng) tổ chức cuộc họp nhằm đánh giá tình hình thực hiện dự án giai đoạn 1 và giai đoạn 2 , kế hoạch triển khai từ nay cho đến cuối năm 2026 đồng thời, xác định các mốc tiến độ và các giải pháp sớm hoàn thành dự án.

Toàn cảnh cuộc họp.

Cuộc họp do Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cao Bằng Phan Thăng An, Trưởng Ban Chỉ đạo dự án chủ trì.

Tham dự cuộc họp có Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng Bế Thanh Tịnh; Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Lê Hải Hòa; Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Hồ Minh Hoàng cùng các thành viên Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc.

Sản lượng giai đoạn 1 đạt hơn 76%

Phát biểu khai mạc, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Phan Thăng An, Trưởng Ban Chỉ đạo, khẳng định dự án đến nay đã từng bước vượt qua giai đoạn khó khăn do biến động giá nguyên, vật liệu và cần tranh thủ thời gian để đẩy nhanh tiến độ đáp ứng sự quan tâm của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

“Nhân dân Cao Bằng cũng rất mong muốn tuyến cao tốc sớm hoàn thành, qua đó tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương”, ông Phan Thăng An nói và cho biết dự án có nhiều mô hình phối hợp hiệu quả, nhiều địa phương đến nghiên cứu, học tập.

Ông Phan Thăng An -Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cao Bằng, Trưởng Ban Chỉ đạo phát biểu tại buổi họp.

Theo báo cáo của Tổ giúp việc, khối lượng thi công của dự án đang ghi nhận những kết quả tích cực. Trong điều kiện thời tiết bất lợi và giá vật liệu biến động, công tác thi công trên toàn tuyến tiếp tục được đẩy nhanh. Tổng sản lượng thi công giai đoạn 1 hiện đạt 8.849,35/11.570,06 tỷ đồng, tương đương 76,48%.

Đối với giai đoạn 2, các nhà thầu đang tập trung mở rộng nền đường đoạn từ Km0+000 đến Km93+350; đồng thời triển khai đường công vụ, cửa hầm, bãi đúc dầm và cọc khoan nhồi cầu trên phân đoạn 27,71 km còn lại. Sản lượng thi công giai đoạn 2 hiện đạt 622,1/8.383,3 tỷ đồng, tương đương 7,4%.

Về công tác giải phóng mặt bằng, phạm vi phục vụ thi công tuyến chính của giai đoạn 1 theo quy mô nền đường rộng 17 m đã cơ bản được bàn giao. Hai tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng đang tiếp tục thực hiện giải phóng mặt bằng phần mở rộng tuyến theo quy mô nền đường 22 m. Công tác di dời hạ tầng kỹ thuật và đường điện đã hoàn thành.

Đối với giai đoạn 2, phạm vi mặt bằng được bàn giao vẫn còn rời rạc, chưa tạo được các đoạn liên tục để tổ chức thi công đồng bộ, Hai tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn cần tiếp tục xác định cụ thể từng vị trí còn vướng, nguyên nhân, cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành; đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động, giải quyết kịp thời các kiến nghị chính đáng của người dân.

Tổng sản lượng thi công giai đoạn 1 hiện đạt 8.849,35/11.570,06 tỷ đồng, tương đương 76,48%.

Song song với thi công tuyến chính, phương án đầu tư hệ thống trạm dừng nghỉ đã được HĐND tỉnh Cao Bằng xem xét tại Nghị quyết số 36/NQ-HĐND ngày 19/6/2025; các thủ tục tiếp theo về quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường, lựa chọn nhà đầu tư và tổ chức khai thác được thực hiện theo quy định pháp luật và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Theo phương án, dự án sẽ triển khai ba trạm dừng nghỉ tại Km57+000, Km59+000 và Km121, với tổng diện tích 28,64 ha. Nhà đầu tư đang phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, lập hồ sơ quy hoạch chi tiết và báo cáo nghiên cứu khả thi các trạm dừng nghỉ theo nhiệm vụ được giao; việc lập, thẩm định, phê duyệt và triển khai dự án phải bảo đảm đúng thẩm quyền, phù hợp với các quy hoạch có liên quan và tuân thủ quy định về đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, tài sản công và lựa chọn nhà đầu tư.

Về tình hình nguồn vốn, năm 2026, dự án được giao hơn 2.302 tỷ đồng (bao gồm 1.410 tỷ đồng vốn mới bổ sung theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ). Đến nay, dự án đã giải ngân hơn 668 tỷ đồng, đạt 29,03% kế hoạch vốn NSNN giao năm 2026, phần NSNN còn lại dự kiến chỉ đủ giải ngân cho dự án hết trước 30/9/2026; nếu không được bổ sung kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công trong những tháng cuối năm.

Ông Lê Hải Hòa, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng phát biểu tại cuộc họp.

Để dự án tiếp tục triển khai bảo đảm tiến độ và phát huy hiệu quả đầu tư, Tổ giúp việc kiến nghị UBND tỉnh Cao Bằng khẩn trương rà soát nhu cầu vốn, cơ cấu nguồn vốn, khả năng giải ngân và căn cứ pháp lý; phối hợp với các cơ quan liên quan báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét cân đối, bố trí bổ sung 7.714,653 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước còn thiếu cho dự án theo đúng trình tự, thẩm quyền và khả năng cân đối ngân sách. Việc đề xuất bổ sung vốn phải bảo đảm thống nhất với quyết định chủ trương đầu tư, hợp đồng dự án, tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn được phê duyệt và các nghị quyết, quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Đối với nguồn vốn BOT, giai đoạn 1 đã cơ bản thu xếp đủ phần vốn chủ sở hữu, vốn vay và vốn hợp tác kinh doanh, đáp ứng nhu cầu thi công. Theo báo cáo của nhà đầu tư, phương án huy động vốn BOT cho giai đoạn 2 gồm 1.400 tỷ đồng vốn tín dụng và tối thiểu 1.423 tỷ đồng từ các nguồn vốn hợp pháp khác. Việc xác nhận nguồn vốn đã được thu xếp đầy đủ được thực hiện trên cơ sở các cam kết tín dụng, chứng từ chứng minh vốn chủ sở hữu, hợp đồng huy động vốn và kết quả kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền.

Thảo luận về vấn đề này, ông Lê Hải Hòa, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng, cho biết việc Trung ương đang ban hành nhiều chỉ đạo, cơ chế riêng về tín dụng tại các dự án hạ tầng cho thấy tình trạng huy động vốn của các doanh nghiệp gặp không ít khó khăn.

“Vậy nhưng việc có thể huy động nguồn vốn tín dụng tại dự án cho thấy uy tín lớn của nhà đầu tư”, ông Lê Hải Hòa khẳng định.

Vượt qua hàng loạt thách thức

Kể từ khi bắt đầu triển khai đến nay, cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh trải qua nhiều lần điều chỉnh về quy mô và phương án đầu tư nhằm từng bước hoàn thiện, bảo đảm tính đồng bộ của toàn tuyến.

Theo phương án giai đoạn 1, nền đường được thiết kế rộng 17 m tại các đoạn thông thường và 13,5 m tại những đoạn có địa hình khó khăn. Đến giai đoạn 2, dự án được đầu tư theo quy mô hoàn chỉnh với nền đường rộng 22 m, gồm 4 làn xe và làn dừng khẩn cấp liên tục hai bên.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 05/CĐ-TTg ngày 20/1/2026, các hạng mục đã phân kỳ trong giai đoạn 1 được rà soát, điều chỉnh phù hợp với quy mô hoàn chỉnh của dự án. Theo tính toán sơ bộ của nhà đầu tư và các đơn vị liên quan, việc tổ chức thi công đồng thời hai giai đoạn có thể hạn chế khối lượng phá dỡ, thi công lại, dự kiến tiết giảm hơn 500 tỷ đồng chi phí đầu tư và rút ngắn thời gian hoàn thành dự án; số liệu chính thức được xác định trên cơ sở hồ sơ thiết kế, dự toán, quyết toán và kết quả thẩm tra, thẩm định theo quy định.

Bên cạnh những thay đổi về quy mô, dự án được triển khai trong điều kiện địa hình, địa chất và thời tiết đặc biệt phức tạp. Tuyến đi qua khu vực núi cao, địa hình hiểm trở, chia cắt mạnh, nhiều vị trí có taluy dốc lớn; hệ thống đường công vụ thường xuyên bị gián đoạn, ảnh hưởng đến việc vận chuyển vật liệu, huy động thiết bị và tổ chức các mũi thi công. Trong khi đó, các nhà thầu đồng thời phải xử lý những phát sinh về địa chất, nguồn vật liệu, mưa lũ và sạt trượt.

Riêng năm 2025, Các đợt mưa bão khiến thời gian thi công thực tế của dự án chỉ còn khoảng 4 tháng, khiến nhiều hạng mục bị gián đoạn dù các nhà thầu đã tăng cường nhân lực, máy móc và thiết bị.

Thi công trên công trường dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh.

Cơ cấu nguồn vốn của dự án cũng được điều chỉnh theo cơ chế đặc thù tại Nghị quyết số 106/2023/QH15 của Quốc hội, cho phép tỷ lệ vốn Nhà nước tham gia dự án PPP đường bộ không vượt quá 70% tổng mức đầu tư. Việc điều chỉnh này tạo cơ sở tháo gỡ khó khăn về phương án tài chính, song đồng thời phát sinh yêu cầu hoàn thiện các thủ tục liên quan đến bố trí và giải ngân vốn.

Cùng với khó khăn về địa hình, địa chất, thời tiết, và áp lực về nguồn vốn, biến động địa chính trị quốc tế đã làm gia tăng đáng kể chi phí nhiên liệu, vận chuyển vật liệu và vận hành máy móc, thiết bị trên công trường.

Những thay đổi về quy mô, thủ tục và nguồn vốn, cùng các yếu tố khách quan về địa hình, địa chất, thời tiết, mặt bằng và giá nhiên liệu, vật liệu và chi phí vận chuyển tăng cao, đã tác động trực tiếp đến trình tự tổ chức thi công, khiến các mốc tiến độ phải được rà soát, cập nhật phù hợp với điều kiện thực tế.

Mặc dù còn nhiều khó khăn, tiến độ tổng thể của dự án vẫn được rút ngắn 6 tháng so với kế hoạch ban đầu. Thời gian tới, các bên phấn đấu hoàn thành thi công và đầy đủ các điều kiện pháp lý, kỹ thuật, chất lượng, an toàn cần thiết để báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định đưa đoạn tuyến từ Tân Thanh đến Đông Khê, được đầu tư theo quy mô nền đường rộng 22 m, vào khai tháctheo phương án được cơ quan có thẩm quyền thẩm định, chấp thuận, bảo đảm đầy đủ điều kiện về chất lượng công trình, an toàn giao thông, vận hành, bảo trì, cứu hộ, cứu nạn và các điều kiện pháp lý có liên quan trước Tết Nguyên đán 2027; Nhà đầu tư đề xuất chưa thực hiện thu phí trong thời gian tổ chức khai thác bước đầu; việc thu phí hoặc chưa thực hiện thu phí được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, quyết định trên cơ sở phương án tài chính, hợp đồng dự án PPP và quy định của pháp luật.

Các bên thống nhất phấn đấu hoàn thành phần còn lại của giai đoạn 1 trước ngày 30/4/2027 và hoàn thành toàn bộ khối lượng xây lắp giai đoạn 2 nối đến cửa khẩu Trà Lĩnh trong Quý I/2028, trên cơ sở bảo đảm nguồn vốn, mặt bằng, vật liệu, điều kiện thi công và hoàn thành đầy đủ các thủ tục theo quy định.

Không vì tiến độ mà bỏ qua chất lượng, an toàn và tuổi thọ công trình

Tại cuộc họp, các bên thống nhất trách nhiệm trọng tâm là đưa dự án về đích sớm nhất, đồng thời tuân thủ nguyên tắc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 343/TB-VPCP ngày 1/7/2026: “không vì áp lực tiến độ mà bỏ qua quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc tổ chức thi công khi chưa đủ điều kiện, làm ảnh hưởng đến chất lượng, an toàn và tuổi thọ công trình; trường hợp cần thiết phải rà soát, điều chỉnh tiến độ”.

Ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả nhấn mạnh để bảo đảm các mốc tiến độ đề ra trong năm nay, tỉnh Cao Bằng cần xác định cụ thể thời hạn hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng và kế hoạch bố trí nguồn vốn ngân sách Nhà nước.

Ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả phát biểu tại cuộc họp.

Cụ thể, đại diện nhà đầu tư kiến nghị tỉnh Cao Bằng sớm báo cáo Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành để bổ sung 7.714,653 tỷ đồng vốn ngân sách Nhà nước còn thiếu; đồng thời, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, thanh toán và thực hiện giải ngân khoản 1.410 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương mới được bố trí, phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/9/2026, bảo đảm đúng đối tượng, khối lượng, trình tự, thủ tục và quy định về quản lý, thanh toán vốn đầu tư công. Đối với công tác giải phóng mặt bằng, hai tỉnh Lạng Sơn và Cao Bằng rà soát cụ thể từng vị trí còn vướng mắc, phân loại theo từng nhóm nguyên nhân, xác định rõ cơ quan, đơn vị, cá nhân chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý; phấn đấu giải quyết các vị trí cấp thiết trong tháng 8/2026 và hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng bổ sung của giai đoạn 2 trước ngày 31/12/2026, bảo đảm đúng trình tự, thủ tục về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Giao các cơ quan chuyên môn khẩn trương rà soát hồ sơ pháp lý, trữ lượng, công suất, nhu cầu vật liệu, điều kiện khai thác và bảo vệ môi trường của các mỏ đá Lũng Vài, Lũng Làn; tham mưu cơ quan có thẩm quyền xem xét việc điều chỉnh công suất hoặc áp dụng cơ chế đặc thù về khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng phục vụ dự án, nếu đủ điều kiện, theo đúng quy định; phấn đấu hoàn thành việc tham mưu trong tháng 8/2026, bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ thi công bê tông nhựa; đồng thời rà soát sự phù hợp của vị trí các trạm dừng nghỉ với quy hoạch tỉnh, quy hoạch Khu kinh tế cửa khẩu, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch có liên quan; trường hợp cần điều chỉnh, khẩn trương lập hồ sơ, tổ chức thẩm định, lấy ý kiến và trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định theo đúng trình tự, thủ tục, đáp ứng yêu cầu vận hành khi dự án đi vào khai thác.

Việc khai thác, điều chỉnh công suất hoặc áp dụng cơ chế đặc thù đối với các mỏ vật liệu chỉ được thực hiện trong phạm vi, thời hạn và khối lượng cần thiết để phục vụ trực tiếp cho dự án; kiểm soát chặt chẽ sản lượng khai thác, mục đích sử dụng, vận chuyển, nghĩa vụ tài chính, an toàn khai thác và phục hồi môi trường; không để lợi dụng cơ chế đặc thù để khai thác, chuyển nhượng hoặc kinh doanh khoáng sản trái quy định

“Về phía nhà đầu tư, chúng tôi sẽ thực hiện đầy đủ các cam kết về tiến độ, chất lượng, đảm bảo an sinh xã hội và nguồn vốn đối ứng cho dự án”, ông Hồ Minh Hoàng khẳng định và cho biết trường hợp đề xuất tổ chức khai thác trước phân đoạn 63 km của dự án, nhà đầu tư có trách nhiệm xây dựng phương án cụ thể, trong đó làm rõ điều kiện kỹ thuật, chất lượng, an toàn giao thông, tổ chức vận hành, cứu hộ, cứu nạn, bảo trì, quản lý phương tiện và phương án tài chính; báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định, xem xét, quyết định theo quy định. Ban Chỉ đạo xem xét, cho ý kiến chỉ đạo, đôn đốc trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao.

Việc xem xét đưa từng đoạn tuyến vào khai thác chỉ thực hiện khi đoạn tuyến có khả năng vận hành độc lập, kết nối giao thông hợp lý; đã được nghiệm thu theo quy định; có đầy đủ hệ thống báo hiệu, hàng rào, thiết bị an toàn, trung tâm điều hành, phương án tổ chức giao thông, cứu hộ, cứu nạn, phòng cháy, bảo trì, điểm quay đầu và lực lượng vận hành; không hình thành điểm cụt, điểm xung đột hoặc nguy cơ mất an toàn cho người và phương tiện.

Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa, khẳng định việc từng bước hoàn thiện các thủ tục và tổ chức triển khai chủ trương đầu tư tuyến cao tốc theo quy mô hoàn chỉnh, nền đường rộng 22 m, thể hiện nỗ lực rất lớn của hai tỉnh, nhà đầu tư và các cơ quan, đơn vị liên quan.

“Những dự án hạ tầng như cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh là động lực đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế của địa phương. Đảng bộ và nhân dân Cao Bằng cũng đang rất sốt ruột. Vì vậy, chúng tôi kiên trì nghiên cứu phương án đưa phân đoạn 63 km đầu tiên vào khai thác sớm”, ông Lê Hải Hòa nói.

Ông Lại Xuân Môn, nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Tập đoàn Đèo Cả, một lần nữa khẳng định việc triển khai dự án cần được đặt trong định hướng lớn của Trung ương về kết nối thông suốt từ Cao Bằng đến Cà Mau.

Ông Lại Xuân Môn, nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Tập đoàn Đèo Cả phát biểu tại cuộc họp.

Vì vậy, các đơn vị không chỉ tập trung hoàn thành từng đoạn tuyến mà phải xây dựng kế hoạch tổng thể, dài hạn cho toàn bộ dự án, xác định rõ lộ trình từ nay đến khi tuyến đường được hoàn thành đồng bộ.

Kết luận cuộc họp, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cao Bằng Phan Thăng An, Trưởng Ban Chỉ đạo, ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực, tinh thần trách nhiệm của nhà đầu tư và các nhà thầu trong quá trình triển khai dự án. Mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn do thiên tai, biến động giá nhiên liệu, vật liệu, địa hình, địa chất phức tạp và những vướng mắc về mặt bằng, nguồn vốn, các bên đã chủ động tổ chức thực hiện và duy trì tiến độ thi công.

Trưởng Ban Chỉ đạo đề nghị UBND tỉnh Cao Bằng, UBND tỉnh Lạng Sơn, nhà đầu tư và các cơ quan, đơn vị liên quan, theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền, khẩn trương xử lý các khó khăn, vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu, bãi đổ thải, quy hoạch trạm dừng nghỉ và nguồn vốn ngân sách nhà nước. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và sản phẩm cụ thể.

UBND tỉnh Cao Bằng tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Trung ương trong việc rà soát nhu cầu vốn, cơ cấu nguồn vốn, khả năng giải ngân và căn cứ pháp lý; báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét cân đối, bố trí bổ sung nguồn vốn ngân sách nhà nước còn thiếu, bảo đảm phù hợp với quyết định chủ trương đầu tư, hợp đồng dự án, tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn và khả năng cân đối ngân sách.

Đối với phương án đưa từng đoạn tuyến vào khai thác trước, nhà đầu tư phải lập hồ sơ riêng, chứng minh đầy đủ các điều kiện về kỹ thuật, chất lượng, an toàn giao thông, tổ chức vận hành, bảo trì, cứu hộ, cứu nạn và phương án tài chính; trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định, xem xét, quyết định theo quy định. Ban Chỉ đạo thực hiện việc chỉ đạo, điều phối, đôn đốc, kiểm tra và phối hợp giải quyết khó khăn, không thay thế thẩm quyền quản lý nhà nước của các cơ quan chuyên ngành.

Trong quá trình thi công, nhà đầu tư và các nhà thầu phải đặc biệt chú trọng bảo đảm chất lượng công trình, an toàn lao động, an toàn giao thông và bảo vệ môi trường; tiếp tục huy động đầy đủ nhân lực, thiết bị, vật tư và nguồn lực tài chính để đẩy nhanh tiến độ. Trong mọi trường hợp, không vì áp lực tiến độ mà bỏ qua quy trình, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tổ chức thi công, đưa công trình vào khai thác khi chưa đủ điều kiện; bảo đảm chất lượng, an toàn, tuổi thọ và hiệu quả đầu tư của dự án

Tin bài: Bắc Hiệp - Ảnh: Trần Bình